تعریف اجرائیه چک
اجرائیه چک سندی است که در صورت عدم پرداخت وجه چک توسط صادرکننده، ذینفع میتواند برای اجرای حقوق خود آن را درخواست کند. این سند به منظور الزام قانونی صادرکننده چک به پرداخت مبلغ درج شده در چک استفاده میشود. اجرائیه معمولاً از طریق نهادهای حقوقی مختلف نظیر دفاتر اسناد رسمی، دادگاهها یا شورای حل اختلاف صادر میگردد. بر اساس ماده 23 قانون صدور چک، در صورت عدم پرداخت وجه چک، ذینفع میتواند علیه صادرکننده اقدام قانونی نماید.
صدور اجراییه چک
صادر کردن چک به معنای تعهد صادرکننده برای پرداخت مبلغ مندرج در چک به گیرنده در تاریخ مشخص است. در صورت عدم تامین وجه لازم در حساب بانکی صادرکننده، قانون پیشبینی کرده است که ذینفع بتواند با برگشت زدن چک و درخواست صدور اجرائیه، به حقوق خود دست یابد. صدور اجرائیه چک به منظور اجرای قانونی این تعهدات و استیفای حقوق ذینفع در مراجع قانونی انجام میشود.
برای مشاوره با وکیل متخصص چک با شماره 09121574297 تماس بگیرید.
نحوه صدور اجرائیه چک
صدور اجرائیه چک از دو روش اصلی انجام میشود:
- روش اول: از طریق اداره ثبت – گیرنده چک میتواند با مراجعه به اداره ثبت، اقدام به برگشت زدن چک کند. پس از تشکیل پرونده در اداره ثبت، ظرف مدت 10 روز از تاریخ ابلاغ، صادرکننده موظف به واریز مبلغ چک به شمارهحساب مشخصشده از سوی اداره ثبت است. در غیر این صورت، ذینفع میتواند بر اساس حکم صادر شده از اداره ثبت، نسبت به توقیف اموال صادرکننده اقدام کند.
- روش دوم: از طریق دفاتر خدمات قضایی – در این روش، گیرنده چک به یکی از دفاتر خدمات قضایی مراجعه کرده و درخواست صدور اجرائیه را ارائه میدهد. پس از ارائه درخواست، ابلاغیهای به صادرکننده چک ارسال میشود و او 10 روز فرصت دارد تا مبلغ چک را به حساب تعیینشده از سوی دادگاه واریز نماید. در صورت عدم پرداخت، دادگاه میتواند حکم توقیف اموال صادرکننده را صادر کند.
شرایط صدور اجرائیه چک برگشتی
بر اساس قانون جدید چک مصوب سال 1397، امکان صدور اجرائیه فوری برای چکهای برگشتی توسط دادگاه فراهم شده است. برای صدور اجرائیه، گیرنده چک باید با ارائه گواهی عدم پرداخت از بانک به دادگاه مراجعه نموده و درخواست خود را ثبت کند. برای صدور اجرائیه چک برگشتی، شرایط زیر لازم است:
- چک به صورت سفید امضا صادر نشده باشد.
- در متن چک وصول آن منوط به تحقق شرط خاصی نشده باشد.
- در متن چک قید نشده باشد که برای تضمین معامله یا تعهدی صادر شده است.
- چک بدون تاریخ نباشد و تاریخ صدور آن واقعی باشد.
مراحل صدور اجرائیه چک برگشتی
مراحل صدور اجرائیه چک برگشتی به شرح زیر است:
- دریافت گواهی عدم پرداخت چک از بانک.
- مراجعه به بانک جهت دریافت کد رهگیری چک.
- آمادهسازی درخواست صدور اجرائیه چک برگشتی.
- مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی برای ثبت درخواست صدور اجرائیه چک.
- ارائه مدارک و مستندات مرتبط، از جمله چک و گواهی عدم پرداخت به دادگاه صالح.
- صدور اجرائیه چک و ابلاغ آن به صادرکننده توسط دادگاه.
مراحل بعد از صدور اجرائیه
پس از صدور اجرائیه و ابلاغ آن به صادرکننده چک، او 10 روز مهلت دارد تا مبلغ چک را به حساب تعیینشده واریز کند. در صورت عدم واریز وجه در این مدت، ذینفع میتواند 12 روز پس از صدور ابلاغیه، نسبت به تشکیل پرونده اجرائی اقدام نماید.
پس از تشکیل پرونده اجرائی، ذینفع میتواند نسبت به توقیف اموال صادرکننده اقدام کند. این توقیف شامل موارد زیر است:
- توقیف اموال منقول و غیرمنقول.
- توقیف حسابهای بانکی صادرکننده در کلیه بانکها.
- ثبتاسناد راهور برای جلوگیری از انتقال اموال غیرمنقول یا وسایل نقلیه.
در صورتی که صادرکننده چک اموالی برای توقیف نداشته باشد، ذینفع میتواند درخواست حکم جلب صادرکننده را ارائه دهد و از مراجع قضایی نسبت به جلب صادرکننده اقدام کند.
نمونه رای صدور اجراییه چک
نکات حقوقی تکمیلی در خصوص صدور اجرائیه برای چک برگشتی
برای پیگیری حقوقی چک برگشتی، لازم است به برخی نکات حقوقی کلیدی توجه داشته باشید:
- ذینفع میتواند از طریق دادگاه یا اداره ثبت برای صدور اجرائیه اقدام نماید.
- صادرکننده چک 10 روز مهلت برای پرداخت وجه چک از زمان صدور ابلاغیه دارد.
- پس از صدور رأی قاضی، امکان توقیف تمامی اموال صادرکننده به جز مستثنیات دین وجود دارد.
- جرم صدور چک برگشتی جزء جرائم قابل گذشت است و اگر ذینفع در هر مرحله گذشت کند، قرار منع تعقیب برای صادرکننده صادر میشود.
- در اقدام از طریق اجرای ثبت، لاشه چک نزد اجرای ثبت باقی میماند و امکان طرح دعاوی دیگر علیه صادرکننده وجود ندارد.
- در اقدام از طریق دادگاه، ذینفع میتواند اموال بدون سند رسمی صادرکننده را نیز توقیف کرده و به مزایده بگذارد.
- برای اقدام علیه ضامن و ظهرنویسان چک، باید از طریق دادگاه اقدام کرد و از طریق اجرای ثبت فقط توقیف اموال صادرکننده چک امکانپذیر است.
هزینه دادرسی درخواست صدور اجرائیه چک
طبق قانون جدید صدور چک، هزینه دادرسی مربوط به مطالبه وجه چک به طور معمول 3.5 درصد از بهای خواسته است. همچنین، هزینه دادرسی در مراحل واخواهی و تجدیدنظرخواهی حدود 4.5 درصد از بهای خواسته تعیین میشود. این هزینهها بسته به مبلغ چک و مراحل دادرسی ممکن است تغییر کند.
در صورتی که ذینفع به دنبال توقیف اموال صادرکننده باشد، هزینههای مربوط به توقیف اموال و اجرای احکام نیز ممکن است به هزینههای دادرسی اضافه شوند.
برای مشاوره بیشتر و راهنمایی دقیقتر در مورد اجرائیه چک و هزینههای دادرسی، با وکیل متخصص در این زمینه تماس بگیرید.
