راهنمای کامل گرفتن مهریه در دوران عقد

در این مقاله از سایت عبدالمحمد، به بررسی جامع و دقیق موضوع مطالبه مهریه در دوران عقد می پردازیم. بسیاری از افراد تصور می کنند که مهریه تنها پس از شروع زندگی مشترک یا در صورت وقوع طلاق قابل مطالبه است، اما این تصور صحیح نیست. ما در این نوشتار، به شما خواهیم گفت که بر اساس قوانین جاری کشور، امکان اجرا گذاشتن مهریه در دوران عقد وجود دارد و شما به عنوان زوجه، از این حق قانونی برخوردار هستید. همچنین، مراحل قانونی مطالبه مهریه در این دوران، مدارک لازم، شرایط تاثیرگذار بر میزان مهریه، تفاوت های مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه، هزینه های دادرسی، حق حبس زوجه، راهکارهای قانونی مقابله با امتناع زوج از پرداخت، نکات مهم و نقش مشاوره حقوقی در این فرآیند را به طور کامل شرح خواهیم داد.

آیا امکان مطالبه مهریه در دوران عقد وجود دارد؟

بله، بر اساس ماده 1082 قانون مدنی، به مجرد عقد، زن مالک مهر می شود و می تواند هر نوع تصرفی که بخواهد در آن بنماید. بنابراین، بعد از جاری شدن عقد، زوجه اختیار دارد مهریه خود را مطالبه کند و مرد ملزم به پرداخت آن است. هیچ چیز نمی تواند مانع گرفتن مهریه توسط زوجه شود، حتی عدم تمکین یا زندگی در منزل پدری.

مراحل قانونی مطالبه مهریه در دوران عقد

برای مطالبه مهریه در دوران عقد، زن باید دو مرحله قانونی را طی کند. این مراحل تضمین می کنند که فرآیند مطالبه مهریه به درستی و بر اساس قوانین جاری کشور انجام شود.

مرحله اول: مراجعه به دفتر ازدواج و ثبت درخواست

اولین اقدام برای مطالبه مهریه در دوران عقد، مراجعه به دفتر ازدواجی است که عقد در آن جاری شده است. زوجه باید فرم مطالبه مهریه را در این دفتر تکمیل و درخواست خود را از طریق اجراییات ثبت کند. پس از ثبت درخواست، اجراییات ثبت از طریق راهور، مخابرات، املاک و بانک اقدام به استعلام چهارگانه برای بررسی اموال و دارایی های زوج می کند. این مرحله برای شناسایی اموال منقول و غیرمنقول زوج ضروری است.

مرحله دوم: مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و ثبت دادخواست

در قدم بعدی، زوجه باید به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه و دادخواست مطالبه مهریه را ثبت کند. بر اساس ماده 22 و قوانین گرفتن مهریه در سال 1403 در صورتی که مهریه عندالمطالبه باشد و زوجه نخواهد از حق حبس خود استفاده کند، حتی اگر زوج هیچ دارایی با سند رسمی یا وجه نقد و سپرده نداشته باشد، زوجه می تواند مهریه را از طریق مراجع قانونی به اجرا بگذارد. در صورتی که مرد توان پرداخت یکجای مهریه را نداشته باشد، می تواند دادخواست اعسار از پرداخت مهریه را به دادگاه ارائه دهد تا در صورت اثبات ناتوانی مالی، مهریه قسط بندی شود.

مدارک لازم برای مطالبه مهریه در دوران عقد

برای مطالبه مهریه در دوران عقد، زوجه باید مدارک زیر را به همراه داشته باشد:

• اصل عقدنامه: این مدرک اثبات کننده رابطه زوجیت و میزان مهریه تعیین شده است.
• اصل شناسنامه و کارت ملی: این مدارک برای احراز هویت زوجه ضروری هستند.
• در صورت نیاز، گواهی بکارت از پزشکی قانونی: این گواهی در مواردی که زوجه باکره باشد و قصد طلاق داشته باشد، برای تعیین میزان مهریه الزامی است.

مزیت گرفتن مهریه در دوران عقد از طریق اداره ثبت

اقدام برای گرفتن مهریه از طریق دادگاه و اداره ثبت، این مزیت را دارد که امکان دسترسی سریع تر به اموال و دارایی های مرد فراهم می شود. در این روش، بدون نیاز به حکم دادگاه می توان اموال و دارایی های مرد را در مزایده به فروش رساند و مهریه را وصول کرد. همچنین، مرد نمی تواند برای فرار از پرداخت مهریه، اموال و دارایی های خود را به نام شخص دیگری انتقال دهد. زیرا اداره ثبت به زوج دو مرتبه اخطار می فرستد و او از امکان توقیف اموالش مطلع می شود. در صورتی که زوج برای فرار از دین، اقدام به انتقال اموال کند، زوجه می تواند با طرح دعوای “معامله به قصد فرار از دین” در دادگاه، تقاضای ابطال معامله را داشته باشد.

شرایط تاثیرگذار بر میزان مهریه در دوران عقد

میزان مهریه ای که به زن در دوران عقد تعلق می گیرد، تحت شرایط مختلفی تغییر می کند. در ادامه به بررسی این شرایط می پردازیم.

تاثیر باکره بودن بر میزان مهریه

اگر در دوران عقد، نزدیکی بین زوجین اتفاق نیفتاده باشد و زن خواهان طلاق باشد، بر اساس قانون، فقط می تواند نصف مهریه را مطالبه کند. به عبارت دیگر، در صورت باکره بودن زوجه در زمان طلاق در دوران عقد، نصف مهریه به وی تعلق خواهد گرفت. این مورد در ماده 1092 قانون مدنی تصریح شده است.

تفاوت مهریه عندالمطالبه و عندالاستطاعه

در عقدنامه، مهریه می تواند به دو صورت عندالمطالبه و عندالاستطاعه تعیین شود. مهریه عندالمطالبه به این معناست که زن هر زمان که اراده کند، می تواند تمام مهریه خود را مطالبه کند. در مقابل، مهریه عندالاستطاعه به این معناست که زن تنها در صورتی می تواند مهریه را مطالبه کند که استطاعت و توانایی مالی مرد برای پرداخت آن احراز شود. در دوران عقد، اگر مهریه عندالمطالبه باشد، زن می تواند تمام آن را مطالبه کند. اما اگر مهریه عندالاستطاعه باشد، زن باید به دادگاه ثابت کند که مرد توانایی مالی پرداخت مهریه را دارد.

میزان مهریه در دوران عقد چقدر است؟

اگر زوجه در دوران عقد قصد طلاق نداشته باشد، می تواند تمام مهریه تعیین شده در عقدنامه را (در صورت عندالمطالبه بودن) مطالبه کند. اما اگر زوجه باکره باشد و پس از مطالبه مهریه در دوران عقد، بخواهد طلاق بگیرد، باید نصف مهریه دریافتی را به زوج بازگرداند.

هزینه دادرسی مطالبه مهریه در دوران عقد

هزینه دادرسی مطالبه مهریه بر اساس میزان مهریه تعیین می شود و باید توسط زوجه پرداخت گردد. در حال حاضر، هزینه دادرسی برای مهریه تا 20 میلیون تومان، 2.5 درصد و برای مهریه بیش از 20 میلیون تومان، 3.5 درصد از مبلغ مهریه است. این هزینه باید در زمان ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی پرداخت شود.

حق حبس زوجه

یکی از حقوق زوجه در دوران عقد، حق حبس است. بر اساس ماده 1085 قانون مدنی، زن می تواند تا زمانی که مهریه خود را به طور کامل دریافت نکرده است (در صورتی که مهریه عندالمطالبه باشد)، از تمکین خاص (برقراری رابطه زناشویی) خودداری کند. استفاده از حق حبس مانع از مطالبه مهریه از طریق مراجع قانونی نمی شود و زن همچنان می تواند برای دریافت مهریه خود اقدام کند.

مطالبه مهریه در دوران عقد با کمک وکیل

مطالبه مهریه در دوران عقد، پیچیدگی ها و مراحل قانونی خاص خود را دارد. قوانین مربوط به مهریه متعدد هستند و رویه ها و شرایط مختلفی در این فرآیند وجود دارد که عدم اطلاع از آن ها می تواند منجر به طولانی شدن روند دادرسی و یا حتی تضییع حقوق زوجه شود. بنابراین توصیه می شود اقدامات لازم برای گرفتن مهریه را به یک وکیل مهریه باتجربه که به قوانین تسلط دارد بسپارید. وکیل متخصص می تواند در تنظیم دادخواست، جمع آوری مدارک، حضور در جلسات دادگاه و پیگیری پرونده تا حصول نتیجه مطلوب، شما را یاری کند.

سوالات متداول

1. آیا در دوران عقد می توان مهریه را به اجرا گذاشت؟

بله، در دوران عقد، زن مالک مهریه است و می تواند آن را مطالبه کند. این حق ارتباطی به شروع زندگی مشترک یا طلاق ندارد.

2. اگر مرد در دوران عقد توانایی مالی پرداخت مهریه را نداشته باشد، چه می شود؟

اگر مهریه عندالمطالبه باشد و مرد توانایی پرداخت یکجای آن را نداشته باشد، می تواند از دادگاه درخواست اعسار (ناتوانی مالی) و تقسیط مهریه کند. در صورت اثبات اعسار، دادگاه مهریه را قسط بندی می کند.

3. آیا باکره بودن زن در میزان مهریه دریافتی در دوران عقد تاثیر دارد؟

بله، اگر زن در دوران عقد باکره باشد و درخواست طلاق بدهد، فقط نصف مهریه به او تعلق می گیرد.

4. مهریه عندالمطالبه با عندالاستطاعه چه تفاوتی دارد؟

مهریه عندالمطالبه یعنی زن هر زمان که بخواهد می تواند آن را مطالبه کند. اما مهریه عندالاستطاعه یعنی زن فقط در صورتی می تواند آن را مطالبه کند که اثبات کند مرد توانایی مالی پرداخت آن را دارد.

5. آیا استفاده از وکیل برای مطالبه مهریه در دوران عقد ضروری است؟

استفاده از وکیل الزامی نیست، اما به دلیل پیچیدگی های قانونی، توصیه می شود برای مطالبه مهریه در دوران عقد از یک وکیل متخصص مهریه کمک بگیرید تا در زمان کوتاه تر و با اطمینان بیشتر به نتیجه برسید.

راهکارهای قانونی برای مقابله باعدم پرداخت مهریه در دوران عقد

در صورتی که زوج از پرداخت مهریه در دوران عقد خودداری کند، زوجه می تواند از طریق راهکارهای قانونی، وی را ملزم به پرداخت کند. این راهکارها عبارتند از:

• درخواست توقیف اموال: زوجه می تواند از دادگاه درخواست توقیف اموال منقول و غیرمنقول زوج را به میزان مهریه خود داشته باشد. این اموال می تواند شامل حساب های بانکی، خودرو، ملک و سایر دارایی های زوج باشد.
• ممنوع الخروج کردن زوج: در صورتی که زوج قصد خروج از کشور را داشته باشد، زوجه می تواند با ارائه دادخواست به دادگاه، وی را ممنوع الخروج کند تا از فرار وی از پرداخت مهریه جلوگیری شود.
• درخواست جلب زوج: اگر زوج پس از صدور حکم قطعی و ابلاغ اجراییه، همچنان از پرداخت مهریه خودداری کند، زوجه می تواند از دادگاه درخواست جلب وی را داشته باشد. در این صورت، زوج بازداشت و تا زمان پرداخت مهریه یا جلب رضایت زوجه در بازداشت خواهد ماند.

نکات مهم در مورد مطالبه مهریه در دوران عقد

• اثبات زوجیت: در صورتی که عقد به صورت شفاهی یا با عقدنامه عادی انجام شده باشد، زوجه ابتدا باید در دادگاه خانواده، دعوای اثبات زوجیت مطرح کند و پس از اثبات رابطه زوجیت، برای مطالبه مهریه اقدام نماید.
• تعدیل مهریه: در شرایطی که مهریه به نرخ روز محاسبه شده باشد و زوج توانایی پرداخت آن را نداشته باشد، می تواند با ارائه دادخواست تعدیل مهریه به دادگاه، تقاضای کاهش میزان مهریه را بر اساس شرایط اقتصادی خود داشته باشد.
• بخشش مهریه: زوجه می تواند تمام یا بخشی از مهریه خود را در هر زمانی، حتی در دوران عقد، به زوج ببخشد. بخشش مهریه باید در دفتر اسناد رسمی ثبت شود تا از اعتبار قانونی برخوردار باشد.

سخن پایانی

مطالبه مهریه در دوران عقد، حقی قانونی برای زنان است که می تواند از طریق مراجع قانونی پیگیری شود. آگاهی از این حق و آشنایی با مراحل قانونی مطالبه مهریه، به زنان کمک می کند تا در صورت نیاز، با اطمینان خاطر و بدون دغدغه، برای احقاق حقوق خود اقدام کنند. به یاد داشته باشید که در این مسیر، استفاده از تجربیات یک وکیل مجرب می تواند بسیار موثر واقع شود و شما را در رسیدن به نتیجه مطلوب یاری رساند.