تحریک به قتل و مجازات آن

تحریک به قتل و مجازات آن

فهرست مطالب

در جرایم عمدی، درصورتی‌که شرایط مقرر در قانون وجود داشته باشد، فردی که وقوع قتل را تسهیل کرده یا مرتکب عمل مجرمانه را به انجام آن، تشویق، تهدید یا ترغیب کرده و یا وسیله ارتکاب جرم را برای وی فراهم کرده، تحت عنوان معاون جرم، قابل مجازات می‌باشد.

یکی از انواع معاونت، معاونت در قتل بوده که هر چند از نظر شرایط وقوع جرم، مشابه سایر انواع معاونت است، اما بر خلاف آن موارد، دارای احکام و مقررات خاصی، به‌ویژه در بحث مجازات بوده که لازم است مورد بررسی دقیق قرار گیرد. قانون به‌شدت تشویق به قتل را مجازات می‌کند و چنین اقداماتی شدیدا محکوم است.

 

 

مجازات معاونت در قتل

 

جرم معاونت قتل (تحریک به قتل)

یکی از جرایمی که در قانون مجازات اسلامی تعریف شده و قانون گذار برای آن مجازات در نظر گرفته است، جرم معاونت در قتل عمد می باشد. از آنجا که معاونت در قتل عمد بر خلاف معاونت بسیاری از جرایم دیگر، دارای احکام ویژه ای بوده، لازم است تا با دقت مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد. بنابراین، در این بخش به این سوال پاسخ خواهیم داد که جرم معاونت در قتل عمد چیست و در بخش‌های بعد، مجازات این جرم و نحوه شکایت از آن را بررسی می‌کنیم.

اگر بخواهیم به این پرسش جواب دهیم که جرم معاونت در قتل عمد چیست، لازم است تا ابتدا به تعریف معاونت و بیان مصادیق آن پرداخته و سپس مفهوم معاونت در قتل عمد و انواع مختلف این جرم خاص را توضیح دهیم. معاونت در قتل عمد به معنی آن است که شخصی که در کشتن مقتول دخالت مستقیم نداشته، از طریق برخی اعمال مانند ترغیب، تهدید، تطمیع، تحریک، دسیسه، فریب یا سوء استفاده از قدرت، موجب وقوع قتل عمد شده یا به ساخت وسیله قتل، تهیه آن یا ارائه روش کشتن به مرتکب اقدام نموده و یا صرفا وقوع قتل عمد را تسهیل کند. برای تحقق معاونت در قتل عمد، لازم است که دو شرط وجود داشته باشد:

1) عمل معاون باید قبل از عمل مرتکب اصلی قتل عمد یا همزمان با آن باشد.

2) قصد معاون باید با قصد مرتکب اصلی قتل عمد یکی باشد.

بنابراین، با توجه به توضیحات فوق، در پاسخ به این سوال که جرم معاونت در قتل عمد چیست، می‍توان گفت، موجب وقوع جرم قتل عمد (سلب حیات عمدی) شدن از طریق ترغیب، تهدید، تطمیع، تحریک، دسیسه، فریب یا سوء استفاده از قدرت، یا ساخت وسیله قتل عمد، تهیه آن یا ارائه روش کشتن به مرتکب و یا تسهیل وقوع قتل عمد، بدون آنکه فرد در کشتن مقتول دخالت مستقیم داشته باشد، معاونت در قتل عمد محسوب می‌گردد.

 

 

 

مجازات معاونت در قتل چیست؟

اگر شخصی مرتکب معاونت در قتل عمد شود، همانند سایر مجرمین، به مجازاتی که برای این جرم در قانون، پیش‌بینی‌شده است، محکوم خواهد شد؛ لذا در ادامه، به این سؤال پاسخ خواهیم داد که مجازات جرم معاونت در قتل چیست؟ و در بخش بعد، نحوه شکایت از این جرم را توضیح خواهیم داد.

بند (الف) ماده 127 قانون مجازات اسلامی، در بیان مجازات معاون جرم قتل عمد مقرر داشته: «در جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات یا حبس دائم است، حبس تعزیری درجه ‌دو یا سه»، برای مرتکب، در نظر گرفته خواهد شد؛ بنابراین، از آنجا که مجازات قانونی جرم قتل عمد، قصاص بوده، مجازات معاونت در این نوع از قتل، حبس تعزیری درجه 2 یا 3 خواهد بود، اما حبس تعزیری درجه 2 یا 3 چیست؟

برای پاسخ به این سؤال، باید به ماده 19 قانون مجازات، مراجعه کرد که بیان‌کننده درجات مجازات‌های تعزیری است. بر اساس این ماده، حبس تعزیری درجه 2، عبارت است از حبس بیش از پانزده تا بیست و پنج سال و حبس درجه 3 نیز حبس بیش از ده تا پانزده سال، خواهد بود. اما، علاوه بر مجازات اصلی معاونت در قتل عمد که به‌موجب بند (الف) ماده 127 مشخص گردیده، قانون‌گذار، در برخی از سایر مواد قانون مجازات اسلامی نیز برای بعضی از مصادیق خاص معاونت در قتل، مجازات‌های ویژه‌ای را تعیین کرده است که این موارد، عبارت‌اند از:

اگر کسی دیگری را اکراه در قتل عمد کرده و به ‌این ‌ترتیب، موجب کشته‌ شدن شخصی شود، هر چند، عمل اکراه‌کننده، عنوان جرم معاونت در قتل داشته، اما، بر اساس ماده 375 قانون مجازات، جزای چنین عملی، حبس ابد خواهد بود.

لازم به ذکر است که معنی اکراه در قانون مجازات، همان معنی اکراه در قانون مدنی است. اگر کسی دیگری، مقتول را به‌وسیله‌ای نگه داشته، مانند اینکه او را با دست نگه دارد یا با طنابی به درخت ببندد، تا قاتل وی را بکشد، به چنین شخصی، ممسک گفته شده که در صورت وقوع قتل، مجازات وی، حبس ابد است.

دلیل این حکم خاص، آن است که قانون‌گذار، در ابتدای ماده 127 قانون مجازات، مقرر داشته که مجازات‌های تعیین شده در این ماده، برای معاونت، در صورتی اعمال و اجرا می‌شوند که مجازات خاصی برای معاونت در آن جرم، در شرع یا قانون، پیش‌بینی‌نشده باشد.

از آنجا که مجازات ممسک در قتل عمد، در شرع، مشخص گردیده و حبس ابد است، لذا، حکم جرم معاونت در قتل عمد، به طریق امساک، حبس ابد خواهد بود. اگر کسی در موقع کشتن دیگری، دیده‌بان باشد، به ‌این ‌ترتیب که مواظب اطراف بوده تا قاتل عمل خود را انجام دهد، در این فرض خاص نیز مجازات جرم معاونت در قتل، کور کردن هر دو چشم دیده‌بان خواهد بود. دلیل این حکم نیز مانند مورد قبل است.

پس از پاسخ به این سؤال که مجازات جرم معاونت در قتل چیست، در بخش بعد، نحوه شکایت از این جرم و مراحل رسیدگی به آن را توضیح داده و خواهیم گفت که شاکی به چه صورت باید برای شکایت اقدام نماید.

 

مشاوره با وکیل قتل

در پرونده‌های قتل، نقش وکیل بسیار مهم و تأثیرگذار است. وی باید با تسلط بر قوانین مربوطه و ارائه دفاعیات مستدل، از موکل خود در برابر اتهامات سنگین قتل دفاع کند. برای مشاوره با شماره ۰۹۱۲۱۵۷۴۲۹۷ تماس بگیرید.

دکتر رضا عبدالمحمد
دکتر رضا عبدالمحمد

وکیل پایه یک دادگستری به شماره پروانه ٢٨٣٥٦
عضو اتحادیه بین المللی وکلای دادگستری(IBA)

مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو + 1 =