اینجا هستید : وکیل عبدالمحمد > مقالات > ثبتی و ملکی > پس گرفتن ملک از فرزند

پس گرفتن ملک از فرزند

فهرست مطالب

امکان پس گرفتن اموال توسط پدر

قانون مدنی در ماده ۷۹۵ خود عقد هبه را تعریف نموده و این عقد را از سوی واهب قابل رجوع دانسته است. بدین معنی است که پس از تحقق عقد هبه (که با ایجاب و قبول وپس از آن قبض واقع می گردد) واهب می تواند از هبه رجوع نموده و مال موهوبه را پس بگیرد. اما قانون گذار ما در ماده 803  به طور حصری مواردی را نام برده که در آن که عقد هبه لازم و غیر قابل رجوع است.  و بند اول این ماده بیان کرده است که  در صورتی که متهب پدر مادر یا اولاد واهب باشد یعنی بخشنده مال و گیرنده مال رابطه والد و فرزندی داشته باشند میتوان از هبه رجوع کرد.

برای مشاوره با وکیل متخصص ملک با شماره 09121574297 تماس بگیرید.

فقهای امامیه در خویشاوندی که  واهب اجازه رجوع را به آن ها ندارد اتفاق نظر ندارند و قانون مدنی از بین انبوه اختلاف نظرها  فقط پدر و مادر و فرزند واهب را به عنوان استثنایی به اصل رجوع از عقد هبه برگزیده است. نکته مهم درمورد عقد هبه ، قبض است بدین معنا که برای تحقق  یافتن عقد هبه حتما باید عین موهوبه در اختیار متهب قرار داده شود و تا پیش از آن عقد هبه هنوز اتفاق نیافتاده است.

قبض به اندازه ای اهمیت دارد که قبض  در عقد مزبور شرط تحقق است و ماده ۷۹۸ قانون مدنی هبه بدون قبض را عقد صحیح نمی داند.

بیشتر بخوانید : ملک مفروز چیست

هبه چیست؟

هنگامی که شخص یک مالی را بصورت رایگان به شخص دیگری می دهد، در واقع هبه انجام داده است. این عقد از عقود لازم است و نیاز به ایجاب و قبول دارد و همچنین در دسته ی عقود مجانی است یعنی عوض ندارد. البته موارد استثنائی نیز وجود دارد که می توان در صورت  درخواست شخص واهب با درج شرط عوض معوض باشد. در ماده ۷۹۵ قانون مدنی، قانون گذار عقد را تعریف کرده است. براساس این ماده:

هبه در واقع عقدی است که به موجب آن یک شخص مالی را مجاناً به شخص دیگری تملیک میکند وبه  تملیک‌ کننده واهب و طرف دیگر را متهب وبه مالی را‌که مورد هبه است عین موهوبه میگویند.

بر اساس ماده یادشده در این عقد سه رکن وجود دارد:

  • واهب: هبه دهنده
  • متهب: هبه گیرنده
  • عین موهوبه: مال مورد هبه

 

پس گرفتن ملک از فرزند

 

شرایط واهب

مطابق ماده ۷۹۶، ۷۹۷ قانون مدنی:

  • واهب باید برای انعقاد معامله و تصرف ، اهلیت داشته باشد.
  • واهب بایددر واقع مالک مالی باشد که می خواهد ان را هدیه کند.

بیشتر بخوانید : هزینه مشاوره ملکی

پاسخ به پرسش طرح شده در خصوص پس گرفتن اموال توسط پدر از فرزند

اگر تنظیم سند به نام فرزندان در قالب سند رسمی باشد، به دلیل اینکه بین طرفین عقد هبه رابطه والد و فرزندی وجود دارد مشمول بند یک ماده 803 قانون مدنی شده .و از موارد هبه غیر قابل رجوع است.و پدر دیگر حقی نسبت به عین موهوبه ندارد و مانند عقود بیع و اجاره ملزم گشته است

مگر اینکه حق فسخی در قرارداد به نفع واهب که در این فرض پدر است،درج شده باشد تا بتواند قرارداد را فسخ نماید.

یا اینکه اگر فرزندان قبض نکرده باشند پدر می تواند به استناد این موضوع که اصلا عقد هبه ای واقع نشده ملک را پس بگیرد چرا که قبض شرط اساسی صحت عقد هبه است که اگر انجام نشود عقد صحیح نیست.
اگر تنظیم سند رسمی به نام فرزندان در قالب سند قطعی غیرمنقول صورت پذیرد در این صورت نیز با توجه به لازم بودن عقد بیع امکان پس گرفتن مال از فرزند وجود ندارد مگر این که حق فسخی برای پدر قرار داده شده باشد و یا این که پدر با ادعای صوری بودن معامله و عدم وجود قصد در انتقال  مال مورد معامله به فرزند و اثبات عدم پرداخت ثمن، اقدام به طرح دعوای اعلام بطلان قرارداد کند.

بیشتر بخوانید : افراز ملک چیست

اما اگر تنظیم سند رسمی در قالب عقد صلح باشد، حتی اگر مال به قبض فرزند داده نشده باشد اگر انتقال  به صورت مجانی هم واقع شده باشد در این صورت به جهت اینکه عقد صلح عقدی لازم بوده پدر حق پس گرفتن مال مورد صلح  قرارگرفته را از فرزند خود ندارد مگر این که حق فسخی برای خود قرار داده باشد.

 

شرایط رجوع از هبه

مطابق قانون مدنی ، در صورتی که عقد هبه به صورت صحیح و کامل واقع گردیده باشد ، جز در یکسری مواردی که در قانون استثناء شده است، می تواند ازعقد هبه رجوع نموده و مال مورد هبه را مسترد نماید.

بنابراین ما باید با استثنائاتی که نمی توان در آن ها از هبه رجوع نمود آشنا شویم.

 

پس گرفتن ملک از فرزندان

 

ماده ۸۰۳ قانون مدنی:

بعد از قبض نمودن  واهب میتواند با بقاء عین موهوبه از هبه رجوع کند ولی در موارد زیر حق رجوع وجود ندارد.

1-در صورتی که متهب پدر و مادر یا اولاد واهب باشد.
2- در صورتی که هبه معوض باشد و عوض هم داده شده باشد.
3-در صورتی که عین موهوبه از ملکیت متهب خارج گردیده یا متعلق حق غیر واقع شود خواه قهراً مثل اینکه عین موهوبه به رهن داده شود یا ارادی باشد مثلا مال فروخته شده باشد.
4-در صورتی که در عین موهوبه تغییری حاصل شودچه تغییر قابل برگشت باشد وچه نباشد.

بیشتر بخوانید : وکیل ملکی تهران

نحوه طرح دعوی برای رجوع از هبه

برای طرح دعوی باید به دفاتر خدمات قضایی مراجعه نموده و دادخواستی با موضوع رجوع از هبه طرح کرد. برای پس گرفتن مال توسط واهب باید مدرکی که اثبات کننده ی انعقاد این عقد باشد وجود داشته باشد بنابراین اگر به طور رسمی هبه ثبت شده باشد، واهب مدرک لازم را برای استرداد در اختیار دارد. ولی اگر به طور رسمی ثبت نشده باشد واهب باید ابتدا منعقد شدن عقد را و سپس قبض مال به متهب را اثبات نماید و سپس تقاضای رجوع را طرح نماید.

 

اگر واهب یا متهب فوت کنند چه شرایطی به وجود می آید؟

در اینجا فوت هریک از ان ها و قبض و عدم قبض مال تاثیر متفاوتی خواهد گذاشت:

فوت واهب یا متهب پیش از قبض مال:  عقد باطل شده  چون همانطور که گفتیم این عقد قبض شرط اساسی برای انعقاد این عقد است.

فوت واهب یا متهب پس از قبض مال: در اینجا چون مال قبض شده  در نتیجه فوت هریک از آن ها تاثیری ندارد ونمی توان رجوع کرد.

بیشتر بخوانید : وکیل سرقفلی تضمینی

آیا هبه به اشخاص محجور صحیح تلقی می شود؟

هبه به اشخاص محجور ازجمله صغیر، سفیه و مجنون صحیح است اما باید ولی آن هاباید قبض نموده وآن مال را تحویل بگیرد. اما اشخاص محجور مجاز به هدیه دادن به دیگران نیستند.

دکتر رضا عبدالمحمد
دکتر رضا عبدالمحمد

وکیل پایه یک دادگستری به شماره پروانه ٢٨٣٥٦
عضو اتحادیه بین المللی وکلای دادگستری(IBA)

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 × 2 =